ที่ว่างระหว่าง...เส้นลวด 6 สาย (by นก รัตติกาล)ที่ว่างระหว่าง...เส้นลวด 6 สาย (by นก รัตติกาล)

ฅนกับควาย ทำนาประสาควาย ความหมายที่ลึกล้ำ
by นก รัตติกาล

ถ้าพูดถึง เพลงเพื่อชีวิต เป็นไปไม่ได้เลยที่จะไม่พูดถึง วงคาราวาน ต้นตำนานวงดนตรีแนวนี้
และถ้าพูดถึงวงคาราวาน ก็ต้องพูดถึงบทเพลงเพื่อชีวิต บทเพลงอมตะตลอดกาลที่ถือได้ว่าเป็นปฐมบทแห่งบทเพลงเพื่อการต่อสู้เรียกร้อง เพลงที่ถือได้ว่าเป็นเพลงชาติของประเทศเพื่อชีวิต นั้นก็คือเพลง "คนกับควาย"

เพลง "คนกับควาย" ถูกเผยแพร่ครั้งแรก อยู่ในผลงานแบบซิงเกิ้ลแผ่นแรกของคาราวาน ที่บันทึกในห้องอัดเสียงคิงซาวด์เมื่อปี พ.ศ. 2518 อัดออกมาไม่เกิน 500 แผ่น ราคาตกแผ่นละ 25 บาท ถือได้ว่าเป็น แผ่นเสียงแห่งประวัติศาสตร์เพลงเพื่อชีวิต (แผ่นเสียงต้นฉบับชุดนี้เป็นที่ต้องการมากในปัจจุบัน ราคาซื้อขายอยู่หลายพันบาท) บันทึกบทเพลงอมตะของคาราวานไว้ 4 เพลงคือ เปิปข้าว และ คนกับควาย ในหน้าแรก นกสีเหลือง กับ จิตร ภูมิศักดิ์ ในหน้าที่ 2 ทั้ง 4 เพลงขับร้องโดย สุรชัย จันทิมาธร (หงา), วีระศักดิ์ สุนทรศรี (แดง) เล่นกีตาร์, ทองกราน ทานา (อืด) เล่นกีตาร์ลีด ฟรุตและร้องประสาน มงคล อุทก (หว่อง), เป่าเมาท์ออร์แกน พิณ และร้องประสาน คนสุดท้าย พงษ์เทพ กระโดดชำนาญ (หมู) เป่าขลุ่ยและร้องประสานเสียง

สุรชัย จันทรธิมาธร เขียนหนังสือนามปากกาว่า ท.เสญ เจนจัด
วีระศักดิ์ สุนทรศรี เพื่อนเขาชอบเรียกว่าคนเดินทาง คือชอบ สัญจร ไปเรื่อย

สองคนมารวมกันก็เลยตั้งเป็น ท.เสญ และสัญจร

เพลงที่ ท.เสญ และสัญจร เล่นในยุคแรกก็เป็นเพลงที่แต่งที่บ้านพักย่านสะพานควาย โดย สมคิด สิงสง (อดีต นักหนังสือพิมพ์) วิสา คัญทัพ และสุรชัย อยู่ด้วยกันในบ้าน ยสมัยนั้นเป็นบ้านที่เกิดขึ้นหลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม เป็นศูนย์รวมแกนนำนักศึกษา เช่น คุณธีรยุทธ บุญมี จะไปอยู่ที่นั้น แต่ปรากฏว่ามีการสืบทราบว่าบ้านนั้นถูกดักฟังไว้หมดแล้ว ผู้หวังดีที่มาเช่าให้ก็เป็นพวกที่มีอำนาจ ที่จะเอาอำนาจคืน ผู้นำนักศึกษาที่มีชื่อก็เลยออกไปหมด เหลือแต่ศิลปินอย่างพวก สุรชัย จันทรธิมาธร, สมคิด สิงสง, ประเสริฐ จันดำ, วิสา คัญทัพ

เพลง คนกับควาย ก็เกิดขึ้นที่บ้านสะพานควาย หลังนั้น

เพลง คนกับควาย นำไปเล่นครั้งแรกที่งานแต่งงานของ วีระประวัติ วงค์พัวพัน (พ่อของ เคน ธีรเดช วงค์พัวพัน) เพราะเป็นนักเขียนกลุ่มพระจันทร์เสี้ยวด้วยกันกับกลุ่มผู้แต่งเพลง

ซึ่งมีเรื่องตลกที่เล่าขานกันว่า ในแต่งงานที่โรงแรมหรู โรงแรมนารายณ์ แต่มีชายหนุ่ม 3 คน ยืนร้องเพลง คนกับควาย แขกที่เขามาก็แต่งชุดราตรีหรูหรามางานแต่งงาน เขาก็งงว่า "ไอ้สามคนนี้มันเป็นใคร" และเพลงที่ร้องมันก็ไม่ได้เกี่ยวกับงานแต่งงานเลย มาคนกับควายอะไรอยู่บนโรงแรมนารายณ์

ต่อมา "ท.เสญ สัญจร" ก็รวมตัวกับ "บังคาเทศแบนด์" เป็นวง "คาราวาน" และผลงานแบบซิงเกิ้ลแผ่นแรกดังที่กล่าวไปตอนต้น

เพลง คนกับควาย สะท้อนเอาชีวิตและหยาดเหงื่อ อันเต็มไปด้วยริ้วรอยแห่งการกดขี่ของชาวนา ได้อย่างตรงไปตรงมา ทำนองที่มีอิทธิพลจากบทเพลง Masters Of War ของ บ๊อบ ดีแล่น (Bob Dylan) แม้จะเรียบง่าย แต่ก็เหมาะสมกับเนื้อหา ที่ต้องการพุ่งตรงไปยังสำนึกของผู้ฟัง ด้วยภาษาง่ายๆ ที่ตรงไปตรงมา ทำให้บทเพลง คนกับควาย สามารถทิ่มแทงความรู้สึกของผู้ฟังได้ง่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับชนชั้นชาวนา จึงไม่แปลกนัก ที่เพลงบทนี้ถูกสั่งห้าม ในเวลาต่อมา

วงดนตรีคาราวานมีบทบาททางประวัติศาสตร์ที่แน่นอน ยากจะลบล้างลงไปได้ในช่วงยุคมืดของบ้านเมือง (14 ตุลา, 6 ตุลา) และเป็นวงดนตรีเพื่อชีวิตที่โดดเด่นที่สุด ไม่มีใครปฏิเสธได้ ประวัติศาสตร์ของพวกเขา ถูกรื้อขึ้นมาครั้งแล้วครั้งเล่า ในขณะที่วงอื่นๆ ปิดตัวเองไปแล้ว แต่ คาราวาน ยังอยู่ ทุกวันนี้ คาราวานได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของการต่อสู้ เรียกร้อง เพื่อความเป็นธรรม ของผู้ที่ทุกข์ยากไปเสียแล้ว หลายบทเพลงของ คาราวาน ให้แง่คิดดีๆ ให้กำลังใจ ให้ความรู้สึกที่หลากหลาย แต่เต็มไปด้วยพลัง คนกับควาย เป็นแค่หนึ่งในตัวอย่างของบทเพลงอันทรงคุณค่าเหล่านั้น ซึ่งผู้เขียนจะพยายามหามานำเสนอให้พ่อแม่พี่น้องได้อ่าน ได้ศึกษากันเรื่อยๆ

คาราวาน ไม่ใช่วงดนตรีเพื่อชีวิตธรรมดาวงหนึ่ง ที่ใครๆ สามารถไปซื้อเทปมาฟังแล้วเขียนวิจารณ์ว่าดียังงั้นหรือไม่ดีอย่างนี้ คาราวาน ไม่ใช่นักดนตรี ไม่ใช่ผู้สร้างความบันเทิงหรือที่เรียกกันว่า เอนเตอร์เทนเนอร์ สำหรับผมและคนอีกหลายคน คาราวาน คือ "วีรบุรุษ" ถึงแม้ว่าตัว คาราวานจะยอมรับ หรือไม่ก็ตาม

ความคิดเห็นที่: 1
ชื่นชม ชมเชย เลยสหาย
อดีตราย เรื่องราว วีรชน
ประวัติศาสตร์ จารึกไว้ให้ยินยล
อนุชนได้สืบค้น ณ ต้นธาร
สมแล้ว ก้าวเดินเพลินสร้างสรรค์
ก้าวไปกับคืนวันที่ผันผ่าน
แต่ละก้าวปรากฏค่าคุณอนันต์
จะกี่กัปกี่กัลป์จะคงรอยฯ

by : สานิจ
Mail to สานิจ pooparnnoi@thaimail.com
IP : (203.170.228.172) - เมื่อ : 16/09/2006 11:52 PM


ความคิดเห็นที่: 2
รายละเอียดรวบรัด แต่ชัดเจนดีครับ

by : มาฆะชัย สุนทรศรี
Mail to มาฆะชัย สุนทรศรี sunthornsri@hotmail.com
IP : (203.146.63.187) - เมื่อ : 21/12/2006 05:16 PM


ความคิดเห็นที่: 3
คารวะ...คาราวาน

by : ปณิธาน นวการพาณิชย์
IP : (203.188.15.199) - เมื่อ : 28/01/2007 11:02 AM


ความคิดเห็นที่: 4
ใครจะสืบสานให้บทเพลงเพื่อชีวิตแท้ๆ แบบนี้อยู่ต่อไปอีกนะ คิดแล้วใจหาย

by : เทียนชัย หัตตะพรม
Mail to เทียนชัย   หัตตะพรม burabhathid@hotmail.com
IP : (124.157.136.11) - เมื่อ : 5/02/2007 01:26 PM


ความคิดเห็นที่: 5
รักและศรัทธา ในอุดมการณ์และความคิดของสหายรุ่นพี่ทุกคนครับ

by : บินหลาเริงลมสู่สังคมอุดมการณ์ (anupong)
Mail to anupong anupong_intarat@hotmail.com
IP : (110.164.84.100) - เมื่อ : 10/02/2010 11:28 PM


This Website Design and Maintenance by noknight - สงวนลิขสิทธิ์ ตาม พรบ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ห้ามเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาต